20.11.2017
 
 
Kategoriler
   Gncel Haber
   stanbul Haber
   Dnya Haber
   Trabzon-K.Mara
   Eitim-Kltr-Sanat
   Siyaset-Politika
   evre-Doa-Turizm
   Sosyal Yaam
   Sylei - Aratrma
   Salk - Gda
   Spor-Golf -Tenis-Boks
   Sinema-Tiyatro-Dizi-Film
   Konuk Yazarlar
   Ekonomik Bak
   Hukuksal Bak
   Magazin-Aktel
   Reklam-lan-Sat
   Bilim-Teknoloji-Zirve
   Sosyal Bak
   Toplumsal Bak
   Tarihsel Bak
   Mzik Magazin
   Medyatik.Bak
   Cevap Hakk
   Black Sea
   Ariv

Yazarlar
Bizden.Size

kke BLKBAI
"BZM KRNO" BELGESEL GSTERLD
Tm yazlar..
DOAMIZ

Mikdat KADIOLU
BULUTLAR
Tm yazlar..
Hatralarm

Nuran NUHOLU
HEPMZ KERKENEZZ
Tm yazlar..
Eko-Bak

Abdurrahman YILDIRIM
Trabzon Turistik Merkez Olur mu.?
Tm yazlar..
Uzay.Bak

Musa ALOLU
TRABZON HAVALMANI
Tm yazlar..
Tarihten Bir Yaprak

Mahiye MORGL
BR ANADOLU LSES NEDEN KAPATILIR.?
Tm yazlar..
Hukuksal Bak

Av. Cemil CAN
HESAP VERMEYE HAZIR OLUN.!
Tm yazlar..
Eitim Kltr Sanat

Emel Vildan Dzenli
10 Mays 2017 GZEL SANATLAR YASAKLARI
Tm yazlar..
68 DENZ 68

Seluk ahin POLAT
68'LLER VE DOSTLARI.! BASIN VE KAMUOYUNA
Tm yazlar..
Sosyal Bak

Fatih BACAK
1.ULUSLARARASI MEZE FESTVAL.!
Tm yazlar..
Gemiten Gnmze

Hseyin IRMAK
CUMHURYETE HEP DESTEK, TAM DESTEK
Tm yazlar..
MEDENYET

Abdullah GZAYDIN
GEZCLER, AASEVENLER NEREDELER.?
Tm yazlar..
Sportif Bak

Tekin KKAL
HAKSIZLIA KARI TEK YREK
Tm yazlar..
stanbul; stanbul.!

Asl Didari
DEMEYEN STANBUL; DEME STANBUL.!
Tm yazlar..
Sosyal Bak

Muhammet Akosman
BZANSDA HAYIR DYOR.!.
Tm yazlar..

Reklamlar
































Dviz Al Sat
Dolar 1.6387 1.6466
Euro 2.1036 2.1137

    Ekonomik Bak >> Manet Haberler
  6.TRKYE RZGAR ENERJS KONGRES

  BTCON VE MLYONERLK

  GELECEN KENTLER, KENTLERN GELECE

  S-400 ALIMI, AMERKA'YI TELALANDIRDI.!

  ANTALYA OTOGARI. RANT PROJESNE KURBAN.!

  MERHABA... BEN KAPTALZM.!

  MEMURA ENFLASYON FARKI NE ZAMAN DENECEK?

  AYKUR DOU KARADENZN TEK GVENCES

  BTKLER DONMAYA KARI KORUYAN SOLSYON

  TRKYENN EN TBARLI MARKALARI

  AVRASYA TNEL PMAN EDECEK

  VATANDAA REFRANDUM PROMOSYON BALI

  TRKYE VARLIK FONUNU KONUUYOR

  TRKYE GMRK BRL GNCELLENMES

  HAN'I YAMA

    TRKYE GMRK BRL GNCELLENMES
HABER PAYLA : Google'da Payla



TRKYE GMRK BRL  GNCELLENMES

Serbest Ticaret Anlamalar Vastasyla Gmrk

Birlii'nin eitlendirilmesi.!

Toplumun gznden kaan nemli bir konu da, Trkiyeyi

Batnn smrgesi, tketici pazar haline getiren bu Gmrk

Birlii Anlamalardr.

Bu Haber ierii deerlendirildiinde anlalyor ki; AB'nin

Trkiye ile mzakereleri dondurmasnn arkasnda, almak

istedii ve alamad yeni tavizler

(-Serbest Ticaret Anlamalar vastasyla Gmrk Birlii'nin eitlendirilmesi-) Var. Anayasa tartmalar arasnda bu

konuda yeni STA - Serbest Ticaret Anlamalar Yapld m,

Yeni Tavizler Verildi mi.?

DHA tarafndan salanmtr

Bakanlar Kurulu toplantsndan sonra dzenlenen basn

toplantsnda; Trkiye'nin, Gmrk Birlii'nin gncellenmesi almalarna ilikin verilen bilgide;

"Bu konuda Ekonomi Bakanl, Dileri Bakanl, AB Bakanl teknokrat dzeyinde i birlii ierisinde almalar belli bir noktaya getirdi.

Trkiye ile AB arasnda Gmrk Birlii mzakerelerinin yeniden balatlmas,

Serbest ticaret anlamalar vastasyla Gmrk Birlii'nin eitlendirilmesi ve

AB'nin genelini ilgilendiren konularda da Trkiye'nin taraf olmasn salayc admlarn atlmas iin neler yaplabilir.?

Bunlarla ilgili almalar Bakanlar Kurulu'nda gndeme getirildi. Son derece verimli ve ufuk ac bir tartma oldu.

Belli bir yol haritas, alternatif senaryolar var.

4 alternatif senaryo arasndan en uygun olanlar tespit edilip, bu senaryolarn sektr baznda da zenginletirilmesi temin edilecek.

Bylece Gmrk Birlii'nin yeniden mzakeresiyle ilgili mit ediyoruz ki AB tarafyla mzakere sreci balatlacaktr" diye konutu.


kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,

http://www.medyagunebakis.com/ -okkesb@turkfreezone.com,

https://twitter.com/okkesb E.mail: okkesb@telmar.net,

https://www.facebook.com/okkes.bolukbasi,- okkesb@gmail.com,

kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,

 

 

TRKYE'NN GMRK BRL REST NE ANLAMA GELYOR.?

Avrupa Birlii (AB) Bakan ve Ba mzakereci Volkan Bozkr'n "ABD ve AB arasnda imzalanacak bir serbest ticaret anlamasndan Trkiye dlanrsa Gmrk Birlii'ni askya alabiliriz" szleri yeni bir tartma balatt.

 

Ankara'y rahatsz eden konu, dnyann iki byk ekonomik pazarnn Trkiye'yi dlayarak gmrklerini karlkl olarak amas durumunda Trkiye'nin zellikle ABD pazarnda haksz bir rekabetle kar karya kalabilecei endiesi.

Trkiye Gmrk Birlii anlamasna imza atm olan bir lke olduu iin Brksel'in imzalad her serbest ticaret anlamas Trkiye'yi de balyor. Yani Trkiye de dier tm AB yeleri gibi anlama yaplan lkeye gmrklerini ayor. Ancak AB ile anlap Trkiye ile ikili bir ticaret anlamas yapmayan lkeler iin ayn durum sz konusu deil.

Yani Trkiye ile ayr bir anlama yapmayan bir lke Trkiye'ye gmrksz mal sokarken, Trkiye'den ithal ettii rnler iin gmrk tarifelerini altrabiliyor.

'AB'nin Anlat lkeye Mal Satamyoruz'

"Burada teknik bir uyumazlk var" diyen Marmara niversitesi'nden AB Ticaret Politikalar uzman Sait Akman, AB'nin yapt anlamalarn Trkiye'yi de balar hale geldiini ifade ediyor ve "Danma mekanizmalar olsa da bunlar yetersiz kalyor" diyor.

Sanayiciler de 'ortaya kan haksz rekabet ortamndan' rahatsz.

Denizli Sanayi Odas Bakan Mjdat Keeci "Avrupa Brilii'nin serbest ticaret anlamalar bizim en byk sorunumuz. Anlama yaptklar lkelere mal satmakta ok zorlanyoruz. Rekabet edemiyoruz" diyor.

Belki En Son Seenektir Ama Bakan'n Tepkisine Katlyorum. Yoksa Bu Anlama Yznden Trkiye Madur Olacak. "Mjdat Keeci, Denizli Sanayi Odas Bakan

Sait Akman'a gre sanayiciyi rahatsz eden 'Gmrk Birlii'nin balaycl', sz konusu lke ABD gibi dnyann en byk ekonomisi olunca siyasi tepki de ekiyor.

Trkiye'nin ABD ile ticari ilikileri zellikle 2007'den itibaren canlanmaya balamt. 2011'e kadar iki lke artasndaki ticari ilikiler ABD lehine gelimi ve Trkiye'nin ABD'ye kar verdii d ticaret a 11 milyar dolar amt. Sonraki yllarda bu art Trkiye'nin ihracatndaki artla birlikte kademeli olarak kapanmt.

AB ve ABD arasndaki olas bir ticaret anlamasyla birlikte bu tablonun tekrar terse dnebilecei ve ABD'ye kar verilen an tekrar arta geebilecei ifade ediliyor.

evreleri ise Volkan Bozkr'n "Gmrk Birlii askya alnr" aklamasn farkl yorumluyor.

Trkiye adamlar ve Sanayiciler Dernei (TSAD) Uluslararas Koordinatr Bahadr Kaleaas, "Bakann szlerini Trkiye'nin dland bir ticaret anlamas imzalanmas halinde Gmrk Birlii'nin fiilen ilemez hale gelecei eklinde yorumluyoruz" diyor.

AB ve ABD'nin de durumun farknda olduunu ifade eden Kaleaas, "Trkiye'yi darda brakan bir ABD-AB anlamas sadece Trkiye'yi deil Avrupal ve ABD'li i evrelerini de rahatsz ediyor. Trkiye'de yatrm olan Alman irketler, ABD'li irketler rahatsz. Bu yatrmlarn Gmrk Birlii'nin sunduu avantajlar gz nne alarak yapmlartd" diyor.

Trkiye'nin en byk ticaret orta Avrupa

Peki i evreleri, sanayiciler ve akademisylenler bu sorunu amak iin ne gibi neriler getiriyor.?

Denizli Sanayi Odas Bakan Keeci'ye gre, eer ABD ve AB Trkiye'yi dlarda tutmaya devam ederse Gmrk Birlii'nin askya alnmas bir seenek olabilir.

"Belki en son seenektir ama Bakan'n tepkisine katlyorum. Yoksa bu anlama yznden Trkiye madur olacak" diyor.

Gmrk Birlii'nin askya alnmas durumunda ise hem Trkiye hem de AB lkeleri karlkl olarak 18 yl nce indirdikleri ticaret duvarlarn tekrar ykseltmesi anlamna gelecek.

hracatnn yzde 50'sini Avrupa Birlii'ne yapan Trkiye iin bu durum rekabet gcnn zayflamas anlamna geliyor.

Sait Akman'a gre ise Gmrk Birlii'nin askya alnmas ya da serbest ticaret anlamas statsne drlmesi AB'ye yelik yolunda atlacak bir geri adm olacak.

Akman, AB ve ABD arasndaki grmeler devam ederken Trkiye'nin olumsuz etkilenmesini nleyecek ezamanl bir srecin yrtlebileceini ifade ediyor.

Ancak Akman, Volkan Bozkr'n 'askya alrz' aklamasn kastederek "Srekli bu tr aklamalar ilikileri zayflatr. Bu sylemlerden dardan ok i kamuoyuna ynelik" diyor.

TSAD'dan Bahadr Kaleaas ise her ne kadar Trkiye'nin AB ve ABD arasndaki mzakerelere katlamayacan sylese de "Bu mzakereleri Avrupa Komisyonu yrtyor. Ancak Trkiye en azndan gzlemci statsnde katlabilir. En azndan ne ynde ilerlendiini daha net grebiliriz" diyor.

 

kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,

http://www.medyagunebakis.com/ -okkesb@turkfreezone.com,

https://twitter.com/okkesb E.mail: okkesb@telmar.net,

https://www.facebook.com/okkes.bolukbasi,- okkesb@gmail.com,

kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,


ON YILLIK DNEMDE GMRK BRLݒNN ETKLER VE SONULARI ZERNE BR DEERLENDRME

           ZET

II. Dnya Savann tm dnyada yaratt ykm, dnya devletlerinin ekonomik, askeri ve siyasi ibirlii alanlarndaki btnleme hareketlerine hz kazandrmtr. Benelux, BAB, Avrupa Konseyi, OECD, NATO, EFTA, NAFTA gibi oluumlar, bu btnleme hareketlerinin rnekleridir. Avrupa Birliinin temelleri de bu sre ierisinde atlmtr.

Avrupa Birliinin kurulmasnda esas ama, ye lkeler arasnda ortak bir pazar kurarak, ekonomik kalknmay hzlandrmak,  yaam dzeyini ykseltmek ve dengeli bir gelimeyle tam anlamyla siyasal bir birlik salamaktr. Bu birliktelii oluturmak, ekonomik anlamda mallarn serbest dolamn salayarak ticareti kolaylatran Gmrk Birliinin gerekletirilmesi ile mmkn olacaktr.

Tam ye olmadan Avrupa Birlii ile Gmrk Birlii ilikisi kuran tek aday lke olan Trkiye asndan Gmrk Birliinin yrrle girmesi, baz glklerle karlalmasna neden olmutur. Bu sorunlarn giderilmesi srecinde, yasal ve ekonomik uyumu salamak amacyla eitli nlemler alnm ve Gmrk Birliinin olumsuz etkileri bertaraf edilmeye allmtr. Her eye ramen mevcut durumun srdrlemeyecei aikardr. Bu nedenle taraflarn daha radikal nlemler almas kanlmazdr.

 

UNE ESTMATON SUR LES EFFETS ET CONSQUENCES DE LUNION DE DOUANE ISSUES DUNE DXANE DANNS

           RESUM

            La destruction cause par la Deuxime Guerre Mondiale a acclr les mouvements dunification des Etats Mondiaux dans le domaine de cooprations de sortes conomiques, militaires et politiques. Les Organisations comme Benelux, UEO, Conseil dEurope, OECD, OTAN, ALCE, ALCAN sont les exemples de ces mouvements dunification.        

Le but essentiel de fondation de lUnion Europenne, cest, en tablissant un march commun parmi les pays membres, dacclrer le devloppement conomique, de rehausser le niveau de vie et de raliser au sens plein du mot une union politique grce une expension quilibre. Parvenir constituer un tel ensemble intgrant, ce serait possible par la ralisation de lUnion Douanire favorisant le commerce en assurant la libre circulation des marchandises au sens conomiqe.

Lentre en vigueur de lUnion de Douane a form la cause de roncontre de certaines difficults du ct de la Turquie, le seul pays candidat de membre contractant une liaison dUnion douanire  avec lUnion Europenne tout avant dtre membre de celle-ci. En ce qui concerne le processus dapplanir les difficults et de rsoudre les problmes, on a pris de diffrentes mesures prventives visant assurer lharmonisation lgislative et conomique; on sest efforc de son mieux de faire disparatre les consquences ngatives provenants de lexercice de lUnion Douanire bilatrale. Malgr tout la ralit qui simpose est que cette allure ne pourra continuer comme elle lest actuellement; autrement dit, les deux parties contractant nont qu prendre des mesures plus radicales.

 

 GR

           Trkiye ile AB arasnda Gmrk Birlii 1 Ocak 1996 tarihinde yrrle girmitir. Bu tarihten sonra bu anlamann Trk ekonomisi zerinde baz olumlu ve olumsuz etkileri olmutur. Bu almada bu anlamann Trkiye ekonomisi zerinde yaratt olumlu ve olumsuz etkilere ve bu etkilerin sonularna deinilecektir. Acaba Trkiye bu anlamay imzalarken ne gibi beklentileri vard? Gnmzde bu dnceleri hangi lde gereklemitir.

            Tartma konusu yaplan bir baka dnce de Gmrk Birlii imzalanrken taraflarn durumudur. Trkiyenin tam ye olmadan byle bir anlamaya imza atmas ne kadar doru bir dncedir. Bunun aksini savunan fikirlere gre ise Trkiyenin Avrupa Birliine tam ye olmasnn temel koullarndan biri de Gmrk Birlii idi ve byle bir birliktelik Trkiyenin menfaatine olacakt. Bu dncelerin somut sonular da almada irdelenen konular arasnda yer alr.

           

1. GMRK BRL

Gmrk Birlii, mallarn tek bir gmrk alan iinde, herhangi bir engelle karlamakszn btnsel ya da ksm (belirli kotalar dahilinde) olarak serbeste dolaabilmeleri ve kit taraflarn nc lkelerden yaptklar ithalata ayn d tarife ve ayn ticaret politikasn uygulamalar demektir. Bu ynyle, Trkiyenin AB ile olan Gmrk Birlii, tipik bir gmrk birliinin tesine gemekte; rekabet normlar, teknik mevzuatn uyumlulatrlmas, tekellerin kaldrlmas ve fikri mlkiyetin korunmas gibi ek baz konular da ihtiva etmektedir. Bu ek taahhtlerin amac, taraflar aras ticari ilikileri uyumlu hukuksal dayanaklara oturtarak piyasalar daha da btnletirmek ve Trkiyeyi ABne daha ok yaklatrmaktr. Gmrk Birlii en genel ifadeyle, taraflar arasndaki ticarette mevcut gmrk vergileri, e etkili vergiler ve miktar kstlamalaryla, her trl e etkili tedbirin kaldrld ve ayrca, birlik dnda kalan nc lkelere ynelik olarak da, ortak gmrk tarifesinin uyguland bir ekonomik entegrasyon eidi olarak tanmlanmaktadr.

 

Tablo 1. Balca Ekonomik Entegrasyon eitleri:

Kaynak : http://www.kosgeb.gov.tr

  

Serbest Ticaret Blgesi

Gmrk Birlii

Ortak Pazar

Ekonomik Birlik

ye lkeler Arasnda Gmrk Vergisi, E Et-kili Vergiler ve Miktar Kstlamalarnn Kald-rlmas

X

X

X

X

nc lkelere Ynelik Olarak Ortak Gm-rk Tarifesi Uygulanmas

 

X

X

X

ye lkeler Arasnda retim Faktrlerinin Serbest Dolam

 

 

X

X

ye lkeler Arasnda Ortak Ticaret, Ekono-mi, Para vb. Politikalarn Uygulanmas

 

 

 

X

 

Gmrk Birliinin snrlar iinde mallarn hi bir engellemeyle karlamadan serbest dolam esastr. Bu nedenle, Gmrk Birlii taraflar arasnda herhangi bir ayrmcln ortaya kmamasn teminen, ortak rekabet kurallar ile ortak ticaret politikalarnn gelitirilmesi de gerekmektedir. Ancak bu erevede birlik yeleri, serbest rekabet ortamnda, eit koullarda retim ve ticaret yapabileceklerdir. Bu nedenle, gnmzde gmrk birlikleri, dnya ekonomik ortamndaki gelimelere paralel olarak, klasik tanmn aarak daha geni bir anlamda ele alnmaktadr.[i]

 

2. TRKYE VE GMRK BRL

           Trkiye-AB Gmrk Birliinin temeli, Roma Antlamasnn yrrle girmesinden bir yl sonra 1959 ylnda Trkiyenin ABye katlmak zere mracaat ile resmen atlmtr. Ankara Anlamas Trkiye'nin ABye katlmn aamada ngrmektedir. Bunlardan ilki olan Hazrlk Dneminin ertesinde, Katma Protokoln 1 Ocak 1973 tarihinde yrrle girmesiyle, toplam 22 yl srecek olan Gei Dnemi, dier bir ifadeyle Gmrk Birlii sreci, hukuken balamtr. AB Gei Dneminin hemen banda, 1971 yl itibariyle, Trkiye meneli sanayi rnlerinin gmrk vergilerini sfrlarken, Trkiyenin AB kaynakl sanayi rnlerinde gmrk vergilerini tedricen sfrlamas ngrlm ve bylece Gmrk Birlii'nin fiilen yrrle girmesi iin 22 yllk bir sre tannmtr.

           Trkiyenin 14 Nisan 1987 tarihinde yapt tam yelik bavurusu ertesinde taraflar arasnda teknik ve siyasi platformda yrtlen grmelerin sonular, Gmrk Birliinin tamamlanmas ve srdrlmesi iin gerekli koullar belirleyen bir Gmrk Birlii Karar altnda toplanarak, Trkiye-AET Ortaklk Konseyinin 6 Mart 1995 tarihli toplantsnda kabul edilmitir. Bylece, 22 yllk Gei Dnemi, 1.1.1996 tarihi itibariyle son bulmu ve Trkiye'nin ABye katlm yolunda Son Dneme girilmitir.[ii] 

AB-Trkiye ortakln kuran 1963 Ankara Anlamasnda ngrld gibi, Gmrk Birlii 1 Ocak 1996 tarihinde yrrle girdi. Hukuki olarak bu, 6 Mart 1995 tarihli bir Ortaklk Konseyi Kararnn sonucudur. Tarm ve hizmetler Gmrk Birliine dahil deildir, ancak karlkl tavizler zerinde devam eden mzakereler yoluyla tarm rnlerini Gmrk Birliine dahil etmek iin taraflar arasnda bir taahht vardr. Kmr ve elik Topluluu rnleri ise, 1 Austos 1996 tarihinde yrrle girmi olan bir serbest ticaret anlamas yoluyla ayrca ilem grmektedir.[iii]

           Trkiye ile AT arasnda, Ankara Anlamasna dayanarak kurulan ortakln nihai amac, Trkiye'nin ATye ye olmasdr. Ankara Anlamas, bu amaca ulamak iin, taraflar arasnda bir gmrk birliinin kurulmasn, temel aama olarak belirlemitir. Buna gre, nce sanayi rnlerini konu alan bir gmrk birlii kurulacak; daha sonra, Ankara Anlamasnda ngrlen dier ilkeler uygulamaya konulacaktr. Bu kapsamda, iilerin karlkl olarak serbest dolamnn salanmas, tarm rnlerinde giderek genileyecek bir tercihli ticaret rejiminin uygulanmas ve Ankara Anlamasnn yan sra imzalanan Katma Protokoln belirledii alanlarda, Trkiye ile AT arasnda mevzuat ve politikalarn yaklatrlp uyumlatrlmas srecinin balatlmas ngrlmtr.

Yukardaki erevede olmak zere, AT, bir ksm tekstil ve petrol rnleri dndaki sanayi rnlerinde, Trkiyeye kar, gmrk vergilerini ve e etkili vergi ve resimleri, Katma Protokoln yrrle girmesiyle ayn tarihte kaldrmtr. Trkiye ise Katma Protokolde, 1985 ve 1995 olarak belirlenen takvimlere gre tespit edilen 12 ve 22 yllk listelerde AT meneli snai rnlere gmrk sfrlamasn ve nc lkelere kar ortak gmrk tarifesine uyumu, Katma Protokolde ngrlen takvim paralelinde gerekletirememi; bir takm sorun ve zorluklarla karlamtr.

Trkiye-AT ortaklk ilikilerinin beklendii ekilde gelimemi olmas nedeniyle, Trkiye-AT Ortaklk Konseyinin, gmrk birliinin en ge 1995'de tam olarak gereklemesi amacyla bir karar almas ynnde, gerekli almalar balatlm; 1/95 sayl Ortaklk Konseyi Kararyla (OKK) da, Trkiye ile AT arasnda, sanayi rnlerini konu alan bir Gmrk Birliinin, 31 Aralk 1995 tarihi itibaryla tam olarak kurulmas kararlatrlmtr.

           Taraflar arasnda sanayi rnlerinin ithalatnda ve ihracatnda alnan her trden gmrk vergisi ile e etkili vergiler ve miktar kstlamalarn kaldran sz konusu karar; Gmrk Birliinin iyi ilemesi iin, taraflarn alaca tedbirler ve bu tedbirlerin uygulan rejimini dzenlenmektedir. Buna gre, gmrk birliinin ncesi ve sonras dnemlerde, gerekli hukuksal uyum nlemlerinin hangi alanlarda, ne zaman ve ne ekilde alnaca konular ayrntl hkmlere balanmtr. Bu balamda, Trk Hukukunun AT Hukuk dzenine uyumunun salamas amacyla, gerek 1/95 sayl OKK da ngrlen ykmllkler konusunda, gerekse Kararda ngrlmemi olmasna karn yine de Gmrk Birliinin salkl ilemesi ve gelimesi asndan nem tayan konularda gerekli dzenlemeler yaplmtr. Bu erevede olmak zere, rekabet hukuku, fikri ve snai haklar, tketicinin korunmas, d ticaret ve gmrkler alannda yeni yasal dzenlemeler ikmal edilerek yrrle konulmutur.

   

   

            3. GMRK BRLݒNN ETKLER

            Gmrk birliklerinde ye lkeler arasnda gmrk tarife duvarlarnn kaldrlmas ve serbest ticaret alanlarnn genilemesi sonucunda refah artrc gelimeler olduu gibi, nc lkelere kar uygulanan gmrk duvarlar nedeniyle refah azaltc etkenler de oluabilir. Tam rekabet piyasasnn geerli olduu bir dnya piyasasnda optimum refaha ulamak iin en iyi yol Pareto optimumudur. Fakat belirttiimiz zere, gmrk birliklerinde (da kar uygulanan gmrk tarifeleri sonucunda) optimum refaha ulamak sz konusu olamaz. Burada refahn arttrlmas sz konusudur. Bu da ikinci en iyi durum teorisinin iinde ele alnabilir.

          Her dzeydeki taraflar aras (bilatral; unilatral) gmrk birlii ilikisinin kit taraflarn lehlerine olmak zere karlkl menfaatlere dayal olumlu ve objektif sonular dourmas asldr.

          Gmrk birliklerinin kurulmas her iki tarafn ekonomilerini birok ynden etkiler; ticaret, retim, tketim, gelir dalm deiir. Bu tr etkilere gmrk birliklerinin statik etkileri ad verilir. rdelenecek olursa bu etkiler;

 

          i) Ticaret Etkisi

           Ksa dnemde birlik ii lkeler arasnda ticareti kstlayan engeller ortadan kaldrlmtr. Birlik d lkelere kar ise gmrk duvarlarnn devam etmesi sonucu birlik d ticaret azalabilir. Ksaca ticaret birlik dndan birlik iine saptrlmtr. Buna ticaret saptrc etki denir.

Uzun dnemde ise, birlik lkeleri ile birlik d lkeler arasndaki ticaret artabilir. rnein birlik yeleri, birlik kurulduktan sonra daha fazla byme gsterip, gelirleri daha hzl artmsa, ithalat talepleri artacak ve ticaret hacmi, eskiye gre byyecektir. Birlik iinde bu ve benzeri ekilde ticaretin artmasna ticaret yaratc etki denir.

 

ii) retim Etkisi

Gmrk Birlii kurulunca, birlik iindeki baz sanayiler, gmrk tarifelerinin kaldrlmas dolaysyla, baz girdileri daha ucuza alabilir. Bylece retim artabilir. Dier taraftan, gmrk tarifelerinin birlik yeleri arasnda kalkmas srasnda, daha nce nc lkelerden dk maliyetle alnan baz mallar, daha yksek maliyetle birlik yelerinde alnacandan maliyetler ykselir; bu da retim azalna neden olur.[iv]

 

iii) Tketim Etkisi

Gmrk birliklerinin  kurulmas sonucu oluan entegrasyon iindeki yelerin ekonomik yaplarnda bir uygunluk varsa, birlemenin tm yelerin lehine olaca ve ye lkeler vatandalarn gelirlerinin artaca, gelir artnn talebi kamlayaca ve daha ok tketime fon aktarlaca kabul edilmektedir. Bu duruma, birlik iinde mallarn ucuzlamas etki yapt gibi ye lke vatandalarnn retim etkisi nedeniyle gelirlerinin artmas da etki yapmaktadr.

 

 iv) Gelir Dalm Etkisi

Bilindii gibi bu tr birliklerin kurulmas sonucu ticaret yaratma etkisi nedeniyle birlik iine kayan ekonomik faaliyetler birlik iindeki yelerin retiminin dolaysyla gelirlerin artmasna neden olmaktadr. Dier taraftan ticaret sapmas etkisi nedeniyle nc lkelerin mallarna olan talep dtnden retim azalacak ve bunun sonucu olarak bu lkelerin gelirleri decektir. Birlik yelerinin gelirlerinin artmasna karn nc lkelerin gelirlerinin azalmas lkeler arasnda gelir dalmn bozmaktadr.[v]

 

           v) Dinamik Etkileri

           Gmrk Birliinin kurulmas, kk piyasadan byk piyasaya gei anlam tadndan, ekonomilerin byk piyasann avantajlarn da elde etmeleri sz konusudur. Byk piyasann meydana getirdii bu avantajlara dinamik etkiler ad verilir. Dinamik etkiler, piyasann bymesi sonucu isel ve dsal ekonomilerin olumasn, daha ileri teknoloji kullanlmasn, uzmanlamann artmasn yatrmclar iin belirsizliin azalmasn kapsamaktadr.[vi]

            Gmrk Birliinin bu etkilerini inceledikten sonra 1996 ylnda Trkiyenin iine alnd birliin Trkiye iin ne gibi olumlu ve olumsuz etkilerinin olduuna bakmakta yarar gryoruz.

 

3.1. GMRK BRLݒNN OLUMSUZ ETK VE SONULARI

            Bu balamda ncelikle Gmrk Birliinin ekonomik etkilerinden sz etmek gerekecektir[vii] :

1- 1996dan balayarak Trkiyenin AB ile d ticaret a hzla bymeye balad. Son yllarn ortalamas yllk 10 milyar dolara ulat. Trk pazar birden bire ABnin dnyadaki 6. byk pazar oluverdi. Trkiye imalat sanayiinin krizi de byk lde buna baldr. Buna karlk Trkiye'nin ABye ihracat artmamaktadr. Zaten ABye ihracatmzn % 65ini tekstil sektr oluturuyor. 1995de anlama yaplrken, Trk tekstil sektrnn ABye ihracatnda patlama bekleyenler yanldlar. nk AB tekstili yeni tam ye yapaca eski Dou Avrupa lkelerinden ve zel iliki kurduu in, Hindistan gibi lkelerden yapyor. Dnya Ticaret rgt Antlamalarna gre 2005te AB imalat sanayisinde btn lkelere kar kotalarn kaldryor. Bu da Trk tekstilinin ABye ihracatn olumsuz etkileyecek.

2- Yatrm iin ABden sermaye gelmedi, hatta azald. Trkiye ABye btn kaplarn anca AB firmalar Trkiyede fabrika kurmak yerine mallarn Trkiyeye gnderdiler. Hatta nc lkelere fason olarak ucuza yaptrdklar mallar da Trkiyeye sokuyorlar. Bu nedenle gelmekte olan yatrmlar 1996dan itibaren azald. Yabanc sermaye daha ok gmrk duvar var iken duvar amak iin o lkeye yatrm yapar. Son 15 yl iinde inde yaplan yabanc yatrm 125 milyar dolar gibi ok byk bir saydr. Bu sermaye gmrk duvar olduu iin ine gitmitir.

3- AB baz Kuzey Afrika lkeleri ile (Tunus gibi) 1998de serbest ticaret antlamas yapt; ancak Trkiye bu antlamadan otomatik olarak yararlanamyor. Trkiye AB iinde olmad iin, Trkiyenin de o lke ile AB sistemine uygun ikili antlama yapmas gerekir. Bunun zerine Trkiye Tunusa bavuruyor; ama Trkiyenin 1995de AB ile yapt anlama Tunusu balamyor, bu yzden Tunus Ankaray 1998den beri bekletiyor. in daha da kts Fransa, Tunusa bu antlamay yapmamas iin bask yapyor. Fransa rakip olduu Trk mallarnn gmrksz Tunusa girmesini istemiyor. 1995 belgesinin tek yanll her alanda Trkiyenin aleyhine iliyor. Baka bir rnek de 1998de Trkiye Makedonya ile ikili imtiyazl ticaret anlamas yapmak istiyor. Brksel kendisinin henz o lke ile byle bir antlamas olmad iin buna kar kyor.

4- Trkiye 1995 belgesi ile yalnz AB kl imalat sanayi rnlerini gmrksz ithali, buna karlk AB d lkelere ABnin kendi tercihlerine gre koyduu gmr uygulamak zorunda kalmas Trkiyenin d ticaretinde yapay bir sapmaya yol ayor. Ayn mal Japonyada %10 daha ucuz, ancak %20 vergi koymak zorunda kaldmz iin gerekte daha pahal olan AB mal, vergi almadmz iin ucuz grnyor. Trkiye dviz kaybediyor. ABden ithal edilen gda sanayii rnleri Trk tarmn ok olumsuz etkiledi AB kendi iinde Ortak Tarm Politikas ile tarmna ylda 50 milyar dolar sbvansiyon yapyor.

Gmrk Birlii ncesi ticarette aleyhimize gelimeler bir lde beklenmesine ramen, yabanc sermaye girileri ile bu an bir lde giderilecei dnlmekteydi. Ancak bu geeklemedii gibi sermaye giriinde nispi bir azalma bile grlmektedir... Mali yardm konusunda da byk problemler vardr. 6 Mart 1995den itibaren salanmas planlanan ama vetolar yznden bir trl salanamayan kaynan toplam 2.4 milyar ECUdur. Baka bir almada Gmrk Birliinin Trkiye ekonomisi zerine olumsuz etkileri snflandrlyor[viii] :

  1. Rekabet Gc Etkisi; D rekabet gc eksik zayf sektrlerle ilgili statik olumsuz etkilerdir. Henz rekabet gcne sahip olmayan ancak uzun dnemde bu potansiyeli kazanabilecek otomotiv ila ve kimya sanayii gibi sektrler de serpilme olana kalmadndan yok olabilir.
  2. stihdam Etkisi: Bir ksm Trk firmalarnn kapanmas isizlie neden olabilir.
  3. D Ticaret A: 1996da ABye ihracatmz ancak %3,6 orannda artmken ABden ithalat %33,3 orannda artmtr. lata patent uygulamas da d ticaret an arttrmtr. Trkiyenin AB ile olan d a 1995den sonra 6-10 milyar dolara ykselmitir. Gmrk Birliinin ardndan AB kaynakl ithalatta bir patlama grlmtr.

 

4. ORTAK GMRK TARFES ETKS:

 

1.            Zorunlu Taviz Etkisi: 

Trkiye ABnin taviz verdii nc lkelere rnein AB yesi lkelerin eski smrgelerine ayn tavizleri tanmak zorunda kalmtr. Bu yzden gmrk vergisi geliri asndan byk kayplara uramtr.

2.            Misilleme Etkisi: 

Daha nce ikili anlamalarla nc lkelere tand tavizleri artk uygulayamayacandan o lkelerin misilleme nlemlerine maruz kalabilmektedir.

3.            Taviz Yitirme Etkisi: 

Trkiye ABnin koruma nlemleri uygulad ABD, Japonya gibi lkelere ayn nlemleri uygulama zorunda kalacaktr. Bu lkeler de Trkiyeye uyguladklar tavizleri kaldrabilirler.

4.            Ucuz Girdi Etkisi: 

Ucuz girdi ithalinde sorunlar yaanacaktr. rnein Pakistan ve Banglade gibi lkelerden dk fiyatl pamuk iplii ithali ile salanan rekabet gc girdilerin fiyatlar arttndan ortadan kalkabilecektir.

           Bu sakncalar nemli lde gereklemi, girdi maliyetleri artm, ihracatn rekabet gc azalmtr.

te yandan, lkemizin, bata ortak ticaret politikalarnn stlenilmesi olmak zere, Gmrk Birlii ile dorudan ilgili alanlarda, Birliin en nemli karar alma mekanizmas olarak kabul edilen 113 numaral Ticaret Komitesi ierisinde yer almamas, sz konusu politikalarn stlenilmesini gletirmekte ve lkemizin nc lkelerle ilikilerini gelitirmesini bir lde engellemektedir. Trkiyenin farkl stats gz nnde tutularak, AB Komisyonu bnyesinde sadece ye lkelerin katlmna ak tutulan teknik komitelere ve zellikle 113 numaral Ticaret Komitesine itirakinin salanmas, Gmrk Birlii erevesindeki danma mekanizmalarnn etkin ileyii bakmndan nemli bir husustur. Bu yndeki giriimlerden u ana kadar olumlu sonu alnmas mmkn olmamakla beraber, yaplan giriimler sonucu 1/95 sayl OKKnda yer alan komiteye (Nomenklatur Komitesi, Gmrk Kodu Komitesi ve D Ticaret statistikleri Komitesi) ilaveten, ahiren Trkiyenin ekte sunulan 12 teknik Komiteye daha katlmas karara balanmtr.[ix]

 

3.2. GMRK BRLݒNN OLUMLU ETK VE SONULARI

           Trkiyenin bu entegrasyonlar anda d ticaretinin yarsn gerekletirdii, d yatrmlar, turizm, ii dvizleri gibi ekonomik gstergeler asndan da youn ilikiler iinde bulunduu bir lkeler grubuyla Gmrk Birlii oluturmasndan daha doal bir ey olamazd... Ne var ki, artk ilikilerin bu aamasnda Gmrk Birliinin tam yelik perspektifinden ayrmak olana kalmamtr. Gmrk Birliinin gelitirilmesi byk lde tam yelik perspektifi dorultusunda mesafe alnmasna baldr. Aksi halde Trkiyedeki Avrupa ve Avrupadaki Trkiye dmanlarn sevindirecek bir takm olumsuz gelimelerin ortaya kmas beklenir ki, bunun da ba sorumlusu herhalde Avrupallar olur. [x]

           Kukusuz AB ile kurulan Gmrk Birlii ilikisinin Trkiye asndan Ekonomik, ticari, kurumsal, hukuksal ve finansal gibi bir ok alanda kmsenmeyecek olumlu etki ve sonular olmutur : Tketiciler iin Gmrk Birlii, Trk piyasasnda artan rekabet nedeniyle, daha yksek kalite, daha ucuz rnler ve daha fazla eitlilik getirmitir. Avrupa teknik normlar kullanldka tketicilerin korunmas artm; reticiler ve sanayi de, istikrarl ve byk bir ihracat pazarna eriim yannda, daha ucuz ve daha kaliteli girdilerden yararlanma imkanna kavumutur.

 

           Trkiye, her eyden nce taraflar aras  Ortaklk ve Gmrk Birlik ilikisi erevesinde ABnce kendisine taahht edilen finansal kaynaklardan, yardm ve hibe niteliinde kmsenmeyecek miktarlarda yararlanm (bkz. Tablo 2), baz nemli alt yap ve kurumsal projelerin gerekletirilmesini bu kaynak sayesinde salayabilmitir :

 

Trkiye ile Avrupa Birlii arasndaki mali ilikiler 1/95 sayl Ortaklk Konseyi Kararna kadar Ankara Anlamasna ek Mali Protokoller erevesinde yrtlmtr. Trk ekonomisinin hzla kalknmasna yardmc olmak amacyla hazrlanan mali protokollerin ne ilerlik kazandrlm, ancak imzalanan drdnc protokol siyasi nedenlerle hayata geirilememitir. 1964-1982 yllarn kapsayan protokol ve tamamlayc protokoller erevesinde, Trkiye ABden 827 mECU tutarnda yardm almtr. Bunlara kredi ve hibe niteliinde salanan dier yardmlar da eklendiinde, 1964-1995 aras dnemde 1.005; 1964-2000 yllar arasnda dnemsel olarak toplam 1.760,3 milyon EURO/ECU lk mali destekten yararlanmtr.

Byk ve istikrarl bir pazarn varl, 1998 ylndaki ekonomik krizde nemini gsterdi. O dnemde, Trkiyenin AB dndaki belli bal pazarlara ihracat azalrken, AB Trkiye iin balca ihracat piyasas olmaya devam etti ve krizin olumsuz etkilerini ksmen telafi etti. (Trkiyenin ihracatnda ABnin pay 1997de %46,6dan 1998de %50ye, 1999da %53,9a karken, ayn dnemde ABden ithalat %51-52 dzeylerinde kald. Ayn dnemde OECD yesi olmayan lkelere ihracat 1997de %40,7den 1998de %37,1ye, 1999da %29,2ye geriledi. Trkiyenin toplam AB ihracatndaki pay, 1995 ylnda %2,3 iken 1999da %2,7 oldu. thalat iin bu rakam, 1995te %1,7 idi, 1999da %1,9 oldu. Grld gibi, Trkiyenin AB ticaretindeki pay hem ithalat hem de ihracat asndan olumlu ynde ve ayn llerde geliti. 1999 itibariyle, Trkiye ABnin yedinci en byk ihracat mterisidir (1990da dokuzuncu idi) ve ABye ihracat yapan lkeler arasnda on nc sradadr (1990da on yedinci sradayd). Bu rakamlar gsteriyor ki Gmrk Birlii anlamasndan her iki taraf da yararlanmtr.[xii]                    

           Gmrk Birliinin tamamlanmas iin ngrlm olan 22 yllk sreyi ok iyi kullanabildiimizi ve sanayiimizin rekabet gcn artrmak iin gerekli dzenlemeleri gereince yerine getirdiimizi sylemek zordur. Ancak, Gmrk Birliinin gerekletirilmesinden sonra dahi, gerekli yapsal deiikliklerini ve teknik dzenlemelerini yapabilen, bata otomotiv olmak zere baz sektrlerin Gmrk Birliinin yaratt imkanlardan ziyadesiyle faydalanmaya baladklar grlmektedir. Bununla beraber, Gmrk Birliinin tm unsurlarnn tam olarak hayata geirilebildiini sylemek gtr. Gerek mali ibirlii alannda, gerek ortak d ticaret politikasnn hazrlanmas ve uygulanmas konusunda gerek bir entegrasyona ulalmas konusunda skntlar halen devam etmektedir. Bu balamda, Gmrk Birliinin, mallarn serbest dolam asndan olumlu bir ynde ilemesine karn, daha fazla entegrasyon iin bir ara oluturmak konusunda beklendii lde etkin bir sre olabildiini sylemek gtr. Taraflar arasnda daha fazla entegrasyon, Trkiyenin AB adaylnn tescili ile ortaya kan yeni dnemde, katlm ncesi aralarnn tam anlamyla uygulanmasyla birlikte hayatiyet kazanacaktr. Gerek mevzuata uyum asndan kaydedilen gelimeler, gerek Trk idari yapsnda AB ile ilikiler alannda ortaya kan tecrbe ve birikim sayesinde, Gmrk Birliinin bu srece olumlu katklar yapt ve yapaca sylenebilir.[xiii]

SONU

             Trkiye 1996 ylnda Gmrk Birliine, Avrupa Birliine tam ye olma srecini kesinletirip hzlandraca dncesiyle girmitir. Fakat tam ye olmadan bu birlie girmesi  Trkiye aleyhine ok nemli sonular dourmutur:

            On ylk dnemde elde edilen sonular, Gmrk Birlii mekanizmasnn Trkiye aleyhine iledii ve ABnin salad tm finansal kaynak ve destee karn, Trkiyenin birok alanda konjonktrel dinamizm ve dengelerinin zaman iinde yozlap bozulduu aka gzlenmektedir :

 

Tablo 2. Gmrk Birlii ve Ortaklk srecinde Trkiyeye salanan mali destek[xi] :

 

PROTOKOLLER

SRES

mEURO

I. MAL PROTOKOL  (KRED)

1964-1969

175

II. MAL PROTOKOL (KRED)

1973-1977

220

TAMAMLAYICI PROTOKOL

1973-1977

47

III. MAL PROTOKOL (KRED)

1977-1981

310

ZEL BRL FONU (HBE)

1982-1986

75

KRFEZ SAVAI (KRED)

         1991

175

ZEL MAL BRL (HBE)

                   1993

   3

GMRK BRL NCES 

TOPLAM:

              1.005

AKS.(MEDA-I) DAR BRL(HBE)

          1995-1999      

                   181.3

DAR BRL (HBE)

          1996-2000

                      3

ETL YARDIM (HBE)

          1992-1999

                    14

YENLET.AKDENZ PROG. (KRED)

          1992-1996

                   340

AVRUPA-AKDENZ SREC (KRED)

          1997-1999

                   205

RSK SERMAYES (KRED)

                  1999

                     12

GMRK BRL SONRASI

TOPLAM :

                   755.3

ORTAKLIK SREC (GENEL)

TOPLAM :

                1.760.3

 

            Geri Gmrk Birlii ilikisi Avrupada (CEE lkeleriyle) srekli ve istikrarl bir pazar dsatm pazar kazandrmtr ve bu sayede belirli bir ihracat yapma olanak ve potansiyelini kazandrmtr; ancak, Birlik ilikisi erevesinde Birlik yesi lkelerin yan sra nc lkelere kar olan ticaretinde de gmrk tarife ve muafiyetleriyle dier tavizler balamnda stlenmek zorunda brakld taahhtler bu kesim lkelerle olan toplam ihracatnda bir daralmaya neden olurken, yapt ihracata sz konusu lkeler ulusal gmrk vergisi oranlarn uygulamalarna karn ayn lkeler meneli mallara ise Trkiye, ABye kar taahhtleri dnda herhangi bir tarife uygulayamamaktadr. Her dzeydeki ekonomik ve ticari ilikilerde taraflarn karlkl olarak dengeli bir nimet-klfet paylamndan yararlanmalar ilkesiyle badamayan bu durum ise Trkiyenin uzun dnemde byk ekonomik ve ticari kayplara uramasna neden olmaktadr. Baz kesimlerin, rnein ATO Bakan AYGNe gre, on ylk dnemde Gmrk Birlii ilikisinin Trkiyeye toplam maliyeti 57 milyar dolarlk zarardr.

            Gerek Gmrk Birlii balants erevesindeki taahhtler, gerek Uluslararas Para Fonu ve Dnya Bankasnn istikrazlar gereince stlenilen ykmllkler ve gerekse ABne tam yelik yolunda Kopenhag Kriterlerine uyum balamnda dayatlan reform ve deiiklikler Trkiyeyi gerekten hukuk, iktisad, mal, politik ve kltrel anlamda, bata AB olmak zere da baml, rzas hilafna kararlar alan, retime dayal geliim ve kalknma dinamiklerini yitirmi, ve de kendini ABne tam yelik yolunda tketmi bir lke olma noktasna gelmitir.

 

            Trkiyenin ayrca yksek bedel ve tavizler karl, yksek faiz oranlaryla MF ve Dnya Bankas kaynaklarndan ar borlanmas sonucu, anapara ve faiz demeleri sarmal hale gelmi, sadece faiz demelerini dahi gittike byyen i bor stokuyla karlamak durumunda kalmtr. Bylece, 2004 yl itibariyle Trkiyenin bor stoku 217 milyar dolara ulam; fert bana den GSMH, Gmrk Birlii ncesinde 3000 dolar iken bugn iin 1600 dolara dmtr.

            Ad geen kurumlarn dayattklar reeteler dorultusunda alnan karalar, mevzuat deiiklikleri ve uygulanan politikalar Trkiyede tarm ve hayvanclk sektrn kertmitir. Zeytin ve zeytinyanda birinci, fndkta, kuru zm ve incirde birinci, buday, pirin, pamuk ve ttnde birinciliklere ikinciliklere sahip Trkiye, bugn iin tm bu rnleri dardan ithal eder konuma girmitir. 80li, 90l yllara kadar onurla Trkiye bir tarm lkesi, bir tahl ambar diyebiliyorduk; ancak bugn ne Tarm lkesi, ne de Sanayi lkesi diyebiliyoruz. Tm ulusal dinamiklerimizi yitirdik; ABne tam yelik yolunda biz, bizi tkettik.

           Bir baka olumsuzluk da, kltrel alanda Trkiyeye insan haklar kisvesi altnda yaplan ve lkenin Siyasal ve Toplumsal btnlne ynelmi mevzuat deiiklii dayatmalaryla varlmak istenen hedeflerdir. Trkiye ok geni topraklara sahip ve bu geni topraklar zerinde deiik lehelerin konuulduu, eitli yerel folk, rf ve detlerin korunup yaand, renkli bir mozaik yap ve zelliine sahiptir. Bize gre, bu tr talep ve basklarn bir tek aklamas olabilir : Bu mozaiin talarn bir arada tutan betonu bozmak; her zaman iin byk destek verdikleri Byk Ermenistan ile Byk Krdistan hayali ve Megalo dea ryas erevesinde Dou-Gneydou blgeleriyle, stanbulu lke topraklarndan koparmak; Trkiyeyi kk lokma haline getirdikten sonra ABne dahil etmektir. Deilse, Abdullah calan, Leyl Zana, emdin Sakk, Orhan Doann beraat konusundaki bask ve hassasiyet niye ! Bu kiilerin hapisten kurtulup zgrle avdet etmesi Bat Dnyasnn, gerekten, umurunda m.!

Yukarda sralanan, Trkiye ve Trk Devleti asndan son derece riskli sonular dourmaya elverili tm bu olumsuzluklarn temelinde yatan yanllk, ABnin tek tarafl iradeyle alaca kararlara Trkiyenin uyma taahht ve zorunluluudur. Bir baka ifadeyle, Trkiyenin bu anlamayla ABnin karar mekanizmasnda sz sahibi olmakszn, Avrupa Birliinin d ticaret ve gmrk konularnda ald kararlara bal olmasdr. Sz konusu bamllk sadece birlik iindeki anlamalara sadakat deil ayrca ABnin, birlik d nc lkelerle  yapt ve yapaca anlamalara da uymak konusunda Trkiyenin taahht altna sokulmu olmasdr. Gmrk Birlii ilikisi bu ynyle, Trkiyeyi ister istemez Avrupa Birliine baml hale getirmekte ve Trkiyenin d ticaretini Avrupa Birliine doru, giderek daha youn biimde, kanalize etmektedir. Gmrk Birlii ncesinde ithalatn AB ve Birlik dndan, yllk art orannn neredeyse eit olduu grnmektedir. (%14.2) Ancak Gmrk Birlii sonrasnda ABden yaplan ithalat yllk % 6.2 orannda artarken dier lke gruplarndan yaplan ithalat % 0.6lk art orannda kalmtr. Bu veriler, Gmrk Birlii sonrasnda ithalatn ok net biimde ABne kaydn gstermektedir. Salt bu nedenle bile olsa, Gmrk Birlii Anlamasnn Trkiyenin menfaatlerine sonu verecek ekilde revize edilip, yeni biimiyle uygulanmas kanlmaz olup, tez elden giderilmesi gereken bir ihtiya haline gelmitir.          

Avrupa Birliinin, bata ABD olmak zere serbest ticaret anlamas yapt lkelerle ve zellikle Trk Cumhuriyetlerle Trkiyenin de serbest ticaret anlamas yapabilmesi salanmaldr. Anlamann mevcut durumunun korunmas halinde, giderek younlaan tek tarafl mal ve hizmet giriinin engellenemeyecei; bunun da lke ekonomisi ve ticaretinde onarlamayacak boyutlarda tahribata yol aaca muhakkaktr.  ki taraf arasndaki Gmrk Birlii ilikisinde ithalat-ihracat bileiminin, Trkiye asnda srdrlebilir bir dengeye oturtulmas kanlmazdr. Yaanan sorun, aslnda ABnin kendi kurumsal yaps, ileyii, mevzuat ya da tek tarafl icraatnn bozukluu gibi bir nedenden deil; Trkiyenin, bu denli devasa bir sistemin, henz tam yelik statsn kazanmakszn, ve bu nedenle aleyhte ileyip sonular veren karlkl gmrk ve ticari taahhtler ilikisine balanmasndan kaynaklanmaktadr.

zet olarak, Trkiye AB iinde, dier yeler statsnde (tam ye olarak) yer alm olsayd; o takdirde, ABnin tek yanl ynlendirmesi veya Trkiyenin tek yanl bamll ifadeleri ortadan kalkacak , inceleme konular ekonomi ve siyaset mantnn kurallar iinde daha net deerlendirilebilecekti; ancak, burada net olan ve kolay grlen bir nokta var ki o da, dier yeler statsnden olmayan (tam ye olmayan) bir lkenin, sistemin sadece bir blmesine monte edilmesi halinde, sistemin btn tarafndan ynlendirilen ve idare edilen bir lke konumuna[xiv] dmesinin kanlmazldr. Trkiye asndan bu hayati sakncalar ortadan kaldrmann yollar vardr. Trkiye AB ile, Gmrk Birlii Anlamas yerine serbest ticaret blgesi anlamas yapabilir. Byle bir anlama ile Trkiye, Katma Protokolde belirtilen gmrk indirimi takvimine devam eder ve AB kl mallar iin vergi taahhtlerine uyar. Ancak ABnin d ticaret politikas ve Ortak Gmrk Tarifesi dnda tutulur.[xv]

Gmrk Birliinin bir sonucu olarak byk miktarda yabanc dolaysz yatrm girmesi gerekirdi. Fakat, Trkiyedeki politik ve ekonomik istikrarszlk, krtasiyecilik, yolsuzluk ve eksik rekabet yznden, bu gereklemedi. Yabanc irketleri, Polonya ve Macaristan gibi dier aday lkelerde yaptklar gibi, Trkiyede yatrm yapmaya tevik etmek iin, i ortamnda byk iyilemelere ihtiya vardr.[xvi] Trkiye madem ki tam ye olmadan bu anlamaya imza atmtr; bundan byle lke iindeki olumsuzluklar giderme nlemlerini almak, sorunun zmne gtrecek alternatifleri retmek zorundadr. Bu olumsuzluklarn banda brokratik engeller gelmektedir. Yabanc sermayenin nndeki brokratik engeller kaldrlmal ve sermaye girii kolaylatrlmaldr. 

Eer Gmrk Birliinden sonra bir tam yelik gereklemez ise, Trkiye bunu asla kabul etmemelidir. Yoksa Trkiye, Batnn ikinci snf bir lkesi olmaya mahkum olur. AB ile ekonomik ve ticari alandaki akd ba ve ilikilerden hakkaniyete dayal, adil bir biimde yararlanmann yolu ancak tam yelikten geer. Ama, salt Gmrk Birlii deil; tam yeliktir. Bu itibarla Gmrk Birliinin tam yelik iin bir merhale olarak kabul edilip, ksa vadeli olmasa bile orta vadeli ulusal hareket stratejilerinin tam yelie gre belirlenip bu odaa younlatrlarak, bir an evvel bir mzakere srecinin balatlmasnn salanmas gerekir. Eer  Avrupa Trkiyeyi sadece Gmrk Birlii ile kendi nfuz alannda tutup kendi arasna almak istemiyor ise, bu konuyu yeni batan deerlendirmekte fayda vardr.[xvii] 

          

Bize gre, yaplmas gereken ey, nmzdeki Aralk 2004 Zirvesinde ABnin tam yelik iin Trkiyeye mzakere tarihi vermemesi halinde, bizzat Trkiyenin bir mzakere tarihi belirleyip, Taraflar aras Gmrk Birlii ilikisinin geleceini tayin edecek bir nkoul olarak ABnin nne koymasdr.

[i] http://www.foreigntrade.gov.tr

[ii] http://www.foreigntrade.gov.tr

[iii] http://www.foreigntrade.gov.tr

[iv] Erol yibozkurt, Trkiye-AB Gmrk Birlii, Ezgi Yaynlar, Bursa 1996, s.6

[v] Ahmet imen, Gmrk Birlii ve Avrupa Topluluu Trkiye likileri, 1996, s.24

[vi]Erol yibozkurt, Trkiye-AB Gmrk Birlii, Ezgi Yaynlar, Bursa 1996, s.8

[vii] www.aydinlanma.com.tr

[viii] www.aydnlanma.com.tr

[ix] www.mfa.gov.tr

[x] www.aydnlanma.com.tr

[xi] Babakanlk D Ticaret Mstearl; Dileri Bakanl; Devlet statistik Enstitsnn, ekonomik 

    gstergelerinden yararlanlarak hazrlanmtr.

[xii] http://www.kosgeb.gov.tr

[xiii] www.mfa.gov.tr

[xiv] Erol Manisal, Gmrk Birliinin Siyasal ve Ekonomik Bedeli, Balam Yaynlar, 2. bask, stanbul, 1996, s. 77

[xv] Erol Manisal, Avrupa Birliine Alnmayan Trkiyeyi Gmrk Birliinde Bekleyen Sorunlar, Balam Yaynlar, stanbul, 1994, s.63

[xvi] http://www.kosgeb.gov.tr

[xvii] Rdvan Karluk, AB-Gmrk Birlii, Yeni Trkiye Dergisi, say:3, 1995, s.193

 

KAYNAKA

01-        imen, Ahmet. (1996), Gmrk Birlii ve Avrupa Topluluu Trkiye likileri. Ankara.

02-        yibozkurt, Erol. (1996), Trkiye-AB Gmrk Birlii, Ezgi Yaynlar; Bursa.

03-        Karluk,Rdvan. (1995) AB-Trkiye Gmrk Birlii, Yeni Trkiye Dergisi, Say 3

04-        Manisal, Erol. (1996), Gmrk Birliinin Siyasal ve Ekonomik Bedeli, 2.Bask, Balam Yaynclk; stanbul

05-        Manisal,Erol. (1994) Avrupa Birliine Alnmayan Trkiyeyi Gmrk Birliinde Bekleyen Sorunlar. Balam Yaynclk;stanbul

06-        Toskay, Tunca. (2000), D Ekonomik likiler ve Gmrk Birlii, Yeni Trkiye Dergisi, Say 36.

07-        www.aydinlanma1923.org/sayi/38/38-11.htm. 21-12-2002

08-        www.die.gov.tr/PROJECTS/GUMRUK/gumruk.html. 21-12-2002

09-        www.foreigntrade.gov.tr/SORULAR/AB/GENEL.HTM#3. 21-12-2002

10-   www.kosgeb.gov.tr. 21-12-2002

11-   www.mfa.gov.tr/turkce/grupa/ab/abab/gum.bir.htm. 21-12-2002

12-   www.ntvmsnbc.com/news/192773.asp#BODY. 21-12-2002

 

GMRK BRLݒNN TRK EKONOMSNE ETKLER

Antalya AB Bilgi Merkezi Ocak 2010 11

KAYNAKA 1. Akgndz, M (2005) Gmrk Birlii ncesi ve Sonrasnda Trkiye ile AB lkeleri Arasndaki thalat-hracat likileri http://www.tcmb.gov.tr/yeni/iletisimgm/mustafa_akgunduz.pdf 2. BLGL, E. (2007): ‟‟Gmrk Birlii Sonras Trkiye‟nin Bat Avrupa‟ya Olan hracatnn Sektrel Analizi‟‟ Ege Akademik Bak / Ege Academic Review 7(1) 2007: 239250 3. SEK, . (2005): Gmrk Birlii‟nin Trkiye‟nin Net hracat zerine Etkileri, 1985-2003 www.tcmb.gov.tr/yeni/iletisimgm/ismail_seki.pdf (19.10.2006) 4. TSAD (Ekim 2003): Yayn No. TSAD-T/2003-10-364. 5. D Ticaret Mstearl (http://www.dtm.gov.tr) 6. Gmrk Mstearl (http://www.gmrk.gov.tr) 7. Trkiye statistik Kurumu (http://www.tuik.gov.tr)

 

kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,

http://www.medyagunebakis.com/ -okkesb@turkfreezone.com,

https://twitter.com/okkesb E.mail: okkesb@telmar.net,

https://www.facebook.com/okkes.bolukbasi,- okkesb@gmail.com,

kke Blkba, stanbul  Ocak.2017 okkesb61@gmail.com,

    Dier Haberler
  • 6.TRKYE RZGAR ENERJS KONGRES
  • BTCON VE MLYONERLK
  • GELECEN KENTLER, KENTLERN GELECE
  • S-400 ALIMI, AMERKA'YI TELALANDIRDI.!
  • ANTALYA OTOGARI. RANT PROJESNE KURBAN.!
  • MERHABA... BEN KAPTALZM.!
  • MEMURA ENFLASYON FARKI NE ZAMAN DENECEK?
  • AYKUR DOU KARADENZN TEK GVENCES
  • BTKLER DONMAYA KARI KORUYAN SOLSYON
  • TRKYENN EN TBARLI MARKALARI





























  • Editrden

    TRABZONLULAR BRLENZ

    Trabzonlular Birleiniz. Trabzonlu adamlar, kadnlar, alanlar, Gen Kzlar-Erkekler, Okuyan ocuklar Birlik ve Btnl Salamak Sizin Ellerinizde..!
    Devam..
    Son Dakika
      - 6.TRKYE RZGAR ENERJS
      - BTCON VE MLYONERLK
      - GELECEN KENTLER, KENTL
      - S-400 ALIMI, AMERKA'YI T
      - ANTALYA OTOGARI. RANT PRO
      - MERHABA... BEN KAPTALZM
      - MEMURA ENFLASYON FARKI NE
      - AYKUR DOU KARADENZN T
      - BTKLER DONMAYA KARI K
      - TRKYENN EN TBARLI M
      - AVRASYA TNEL PMAN EDE
      - VATANDAA REFRANDUM PROMO
      - TRKYE VARLIK FONUNU KON
      - TRKYE GMRK BRL G
      - HAN'I YAMA
      - DOLAR BOZDURMA KAMPANYASI
      - TRKYENN ONLNE ALIVE
      - TRKYENN FARK YARATAN
      - 2017 YILI VERMLLK PROG
      - KIBLE - ALEM SA OLSUN.


    Gnn Sz

    HKMETLERN CRAATI MENF OLUP DA MLLET TRAZ ETMEZ VE KTDARI DRMEZSE BTN KUSUR VE KABAHATLERE KATILMI DEMEKTR.

    M.K. ATATRK


    Anket
    KRESEL EKONOMK KRZ
    TEET GET
    DELD GEMED





    Reklamlar














































     



    2009Bu Site kke BLKBAI tarafndan hazrlanmakta ve yaynlanmaktadr.
    Her hakk sakldr. zinsiz ve kaynak gsterilmeden yaynlanamaz.